Blog > Komentarze do wpisu

Pozytywne i negatywne skutki pozyskiwania wiedzy

Dzisiaj będę przemądrzała :) Zapraszam do lektury fragmentu powstającego opracowania na temat społecznych i kulturowych uwarunkowań konstruowania postaw przywódczych u polskich Romów. Dotyczy on wiedzy. Czy rzeczywiście - w pewnych, określonych okolicznościach, jest ona zjawiskiem pożądanym, czy też raczej nie? I dlaczego? Odniesienia ogólne być może jutro. Dziś Romowie! Ot, takie rozważania. Wybaczcie niejasności, nieścisłości - tekst brany pod dyskusję :) A i jak wspomniałam to fragment dużo, dużo większej całości :D

[...] Obecnie trzeba mieć na uwadze także poziom wykształcenia, wokół którego konstruowany jest nowy model nowoczesnego przywództwa, niekiedy będący w konflikcie z modelami przywództwa tradycyjnego. Współczesne elity są coraz lepiej wykształcone i jest to coraz częstsza prawidłowość. Są łącznikami pomiędzy społecznością cygańską a społeczeństwem większościowym. Jednakże posiadanie wykształcenia może przyczynić się do konfliktu tożsamości i wpłynąć na relacje z tradycyjnymi liderami. Trzeba jednak przyznać, że nowe, wykształcone elity i tradycyjnych liderów łączy możliwość ewentualnego wpłynięcia na świat zewnętrzny, na decyzje i zachowania nie-Romów. Z drugiej jednak strony tylko tradycyjny autorytet posiada bezpośredni wpływ na lokalne grupy romskie. A. Mirga i N. Gheorghe zwrócili jednakże uwagę na to, że wraz z pojawieniem się stowarzyszeń i innych organizacji romskich, nowych i wykształconych elit, pojawił się również problem. Zrodziło się bowiem pytanie, czy przywództwo powinno wynikać z tradycyjnych struktur i władzy, czy może powinno być legitymizowane na drodze procedur demokratycznych lub ewentualnie na drodze desygnowania go przez władze państwowe.

A. Mirga pisał w jednym ze swoich interesujących opracowań, że Romowie wciąż potrzebują liderów, którzy cieszyliby się takim szacunkiem i uznaniem, jak autorytety tradycyjne, ale z drugiej strony, obecnie ważniejsze jest to, aby byli to ludzie wykształceni i by wiedzieli, jak zaistnieć i działać na scenie politycznej. Zdaniem J. Kopańskiej, tylko wtedy uda się bowiem rozwiązać problemy, które dotykają społeczność romską. Oczywiście w takim przypadku na pierwszym miejscu stawia się inne wartości, nie wymaga się od nowoczesnych liderów - reprezentantów doświadczenia życiowego i odpowiedniego wieku gwarantującego to doświadczenie. Ci reprezentanci to zazwyczaj osoby wykształcone, zaangażowane w działalność polityczną i znające tradycję wędrowania jedynie z opowieści dziadków. Nie cieszą się takim szacunkiem Romów jak autorytety tradycyjne.

Trzeba się zgodzić z opinią Kopańskiej, że nie do końca żyją także w otoczeniu swojej grupy etnicznej. W zasadzie lokują się oni na granicy dwóch rzeczywistości, bo przecież bardzo często przebywają w środowisku gadziów, żyją w związkach mieszanych. Z tego powodu bardzo często są krytykowani przez bardziej zachowawcze środowiska romskie za przedkładanie własnych interesów nad dobro wspólnoty, uleganie wpływom nie-cygańskiego współmałżonka i roszczenie sobie prawa do reprezentowania wszystkich Romów. W wyniku ciągłego przebywania z „obcymi” uchodzą, bowiem jak pisze Kopańska, za takich, którzy swoją romskość utracili na rzecz kultury, zwyczajów, sposobu życia i zachowań charakterystycznych dla dominującej większości. Tymczasem w świetle konieczności podjęcia przez władze państwowe i Unię Europejską działań mających na celu poprawę sytuacji Romów, zrodziła się konieczność wyłonienia partnera tych działań. Nowi liderzy, w przeciwieństwie do tradycyjnych autorytetów, są bardziej chętni do współpracy i zapewniają dostęp do romskiej społeczności. Włączając romskich liderów w swoje działania, władze mogą więc pokazać, że liczą się z głosem tej mniejszości i coś dla niej robią. To, że tak naprawdę głos liderów nie jest głosem cygańskiej wspólnoty, głosem „mas” i że taka współpraca w praktyce nie rozwiązuje romskich problemów nie jest już dla nich istotne. Należy także zwrócić uwagę na to, że postać nowego lidera romskiego jest kontekstualnie określona. Innymi słowy, nie jest on konsekwentny w tym, co mówi. Wiele zależy od tego, w jakim otoczeniu się znajduje. Co innego mówi na spotkaniach, w których uczestniczą tylko nie-Cyganie, co innego kiedy jest w towarzystwie innych aktywistów cygańskich, a jeszcze co innego, kiedy obecna jest starszyzna.

Przemiany ustrojowe i uznanie Romów za pełnoprawną mniejszość sprawiło jednak, że Cyganie stanęli wobec nowych wyzwań – m.in. wobec konieczności wyłonienia reprezentantów romskiej mniejszości i zaakcentowania obecności Cyganów na scenie politycznej. W rezultacie, nowi liderzy coraz aktywniej uczestniczą w życiu obywatelskim. W imieniu swojej grupy podejmują działania dążące do zajęcia lepszej, bardziej dogodnej niż dotąd pozycji w społecznej hierarchii. Domagają się przestrzegania przysługujących im praw i równego traktowania.

Wśród społeczności Polska Roma nadal największe znaczenie posiadają tradycyjne autorytety. Zwierzchnikiem społeczności Polska Roma jest Szero Rom, nazywany przez Romów w rozmowach z nie-Cyganami „królem”. Jest największym autorytetem moralnym. Osoba o takim autorytecie staje się dla innych wzorem postępowania i na tym polega jej zdolność wywierania wpływu na sposób myślenia i działania innych.

Zwierzchnictwo Szero Roma uznają nie tylko Romowie z ugrupowania Polska Roma, ale również Chaładytka Roma i Sasytka Roma. Trudno mi jednakże w tym miejscu ocenić na ile wiążące są dla nich decyzje Szero Roma. Szero Rom jako tradycyjny przywódca nie stał się jednak politykiem. W latach 90-tych XX wieku jego autorytet zmalał a niewielka liczba Romów zainicjowała działalność polityczno-społeczną. Dlatego, jak sugerują romscy aktywiści, społeczność Romów w Polsce jest podzielona. Nowoczesne elity polityczne rekrutujące się ze społeczności romskich nie są jednakże niezależne. Mogą one efektywnie reprezentować swoje ugrupowania pod warunkiem, że jednocześnie utrzymują i realizują wartości tradycyjne.

[...]

wtorek, 05 stycznia 2010, agnieszka-kowarska

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu: