Blog > Komentarze do wpisu

Władza

Władza to jedno z podstawowych pojęć socjologii i nauk politycznych definiowane jako stosunek społeczny między dwiema jednostkami, między jednostką a grupą lub między dwiema grupami. Polega on na tym, że jedna ze stron tego stosunku może w sposób trwały i zinstytucjonalizowany oddziaływać na postępowanie drugiej strony i oczywiście ma środki zapewniające jej kontrolę tego postępowania. Władza w tym znaczeniu to możliwość kierowania, rządzenia, wpływania na postępowanie ludzi, zmuszania do pewnych działań lub do ich zaniechania, narzucania im swojej woli itp. Stosunek władzy i poddaństwa jest charakterystyczny dla każdej organizacji
Pełne zrozumienie przywództwa wymaga pełnego zrozumienia władzy, bo zarówno przywództwo i władza jest to zdolność wpływania na swoje zachowania i zachowanie innych. W zależności od tego, jakie ekspresje wywierania wpływu są obserwowane władze dzielimy na kilka zasadniczych typów. Np. władza formalna jest związana z zajmowaną pozycją formalną w strukturze organizacji. Odnosi się do prawa definiowania zadań dla podwładnych, które muszą zostać przez nich wykonane z powodu istnienia obowiązku wypełniania poleceń przełożonych. Wszyscy, którzy włączają się do organizacji formalnej, godzą się na dystrybucję władzy przez nią, przez zwierzchników i przepisy. Samo posiadanie władzy formalnej nie czyni z nikogo przywódcy. Niektórzy podwładni wykonują tylko polecenia, które są ściśle zgodne z przepisami. Jeżeli każe im się zrobić coś, co nie mieści się w ich obowiązkach, odmówią lub wykonają polecenie niedbale. Menedżer takich pracowników ma formalne uprawnienia władcze, ale nie jest przywódcą. Władza nagradzania to władza przyznawania lub cofania nagród. Menedżer może kontrolować nagrody takie jak; premie, wnioski awansowe, pochwały. Jeżeli podwładny ceni sobie wyłącznie formalne nagrody organizacyjne, jakich udziela menedżer, to menedżer ten nie jest przywódcą. Jeżeli jednak podwładny pragnie również nieformalnych nagród menedżera, jak pochwały, wdzięczność i uznanie, to oznacza, że menedżer ten sprawuje również funkcje przywódcze. Władza wywierania przymusu to władza pozwalająca wymuszać stosowanie się do wymagań za pomocą zagrożenia psychicznego, emocjonalnego lub fizycznego. Podporządkowanie się poleceniom jest nagradzane, a brak dyscypliny i efektów karany. Im szerzej menedżer wykorzystuje tę władzę, tym mniejsze będą jego szanse zdobycia pozycji przywódcy. Tymczasem władza przypisywana (charyzmatyczna) jest oparta na emocjonalnym związku między liderem a współpracownikami, czego efektem jest podziw, lojalność i oddanie. Wpływ tego źródła władzy wzrasta wówczas, gdy zachowania lidera stają się wzorcem do naśladowania dla grupy. Np. menedżer może mieć władzę przypisywaną, jednak bardziej kojarzy się ona z funkcją przywództwa. Władza przypisywana dotyczy również przywództwa opartego na wartościach tradycyjnych, które pojawia się w społecznościach, w których wyznacznikiem zachowań oraz ich oceny jest tradycja kulturowa.Natomiast mój ulubiony typ władzy, władza ekspercka, wynika z posiadanych informacji, kwalifikacji lub kompetencji. Władza ta jest tym większa, im podwładni są bardziej przekonani o tym, że mogą się czegoś użytecznego nauczyć od menadżera. Na ogół ludzie, którzy są zarówno przywódcami, jak i menedżerami, mają też dużą władzę ekspercką.

Warto wziąć pod uwagę istotne różnice w społecznych konotacjach typów władzy. Otóż wykorzystanie pozycji formalnej i nagradzania jako podstaw władzy najczęściej prowadzi do wysokiej efektywności i satysfakcji z pracy; karanie – powoduje niską efektywność i niską satysfakcję. Natomiast wiedza i charyzma sprzyja większemu zaangażowaniu i większej efektywności. A zatem wykorzystanie tylko jednego typu władzy niekoniecznie doprowadzi menedżera do oczekiwanych rezultatów i aby istotnie podnieść swoją efektywność jako przywódcy powinien on stosować swoistą mieszankę rodzajów władzy.

J. Scott, Władza, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2006
czwartek, 05 marca 2009, agnieszka-kowarska

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu: